परिचय 

सर्व वयोगटातील महिलांना स्तनाच्या कर्करोगासह स्तनाच्या विकारांनी ग्रासले आहे. सर्व महिला कर्करोगांपैकी 16% स्तनाचा कर्करोग होतो आणि जगभरातील महिलांमध्ये हा सर्वात सामान्य आक्रमक कर्करोग आहे. या गंभीर परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी, अपोलो क्लिनिकने एक स्पेशॅलिटी ब्रेस्ट क्लिनिक स्थापन केले आहे जे प्रतिबंधात्मक स्क्रीनिंग आणि स्तनांची स्वयं-तपासणी याच्या फायद्यांवर महिलांना शिक्षित करण्यावर लक्ष केंद्रित करते.

ब्रेस्ट डिसऑर्डर म्हणजे काय?

स्तनाचे विकार सौम्य (कर्करोग नसलेले) किंवा घातक (कर्करोग) असू शकतात. स्तनाचे बहुतेक विकार जसे की स्तन दुखणे किंवा कोमलता, स्तनातील गाठी, उलटे स्तनाग्र, स्तनाग्र स्त्राव किंवा स्तनाच्या त्वचेतील बदल हे सौम्य असतात. स्तनाचे आजार सर्व वयोगटातील महिलांना प्रभावित करू शकतात, अगदी पौगंडावस्थेपासून ते वृद्ध महिलांपर्यंत. 

जेव्हा स्तनातील पेशी जास्त वाढू लागतात तेव्हा स्तनाचा कर्करोग होतो. या पेशी एक ट्यूमर बनवतात जी क्ष-किरणाद्वारे शोधली जाऊ शकते किंवा ढेकूळ म्हणून देखील जाणवते. ट्यूमर हा कर्करोगाचा असतो जर तो पेशी आजूबाजूच्या ऊतींमध्ये वाढला किंवा शरीराच्या दूरच्या भागात पसरला. स्तनाचा कर्करोग स्त्रियांना जवळजवळ संपूर्णपणे प्रभावित करतो, परंतु पुरुषांनाही तो होण्याची शक्यता असते. 

स्तनाचे विकार कशामुळे होतात?

स्तन विकारांची काही सामान्य कारणे आहेत:

• मासिक पाळीच्या दरम्यान हार्मोन्समध्ये बदल
• कॅल्शियम ठेवींचा संग्रह
• त्वचेला दुखापत, स्नायू किंवा संयोजी ऊतींचे ताण, मणक्याची स्थिती किंवा अंतर्निहित स्थिती जसे की छातीत दुखणे किंवा छातीत जळजळ
• अंडरएक्टिव्ह थायरॉईड, प्रोलॅक्टिन हार्मोनमध्ये वाढ किंवा काही औषधांचा दुष्परिणाम
• स्तनामध्ये असामान्य वाढ

स्तनाच्या कर्करोगाच्या कारणांमध्ये हे समाविष्ट आहे:

- वृद्धत्व
- जेनेटिक्स 
- स्तनाच्या गाठी किंवा स्तनाच्या कर्करोगाचा इतिहास    
- दाट स्तन ऊतक
- इस्ट्रोजेन एक्सपोजर
- लठ्ठपणा
- सरासरी उंचीपेक्षा उंच
- दारूचे सेवन
- रेडिएशन एक्सपोजर
- हार्मोन रिप्लेसमेंट थेरपी

ब्रेस्ट डिसऑर्डरची लक्षणे कोणती?

स्तन दुखणे किंवा कोमलता - चक्रीय स्तन दुखणे (मासिक पाळीच्या दरम्यान येणारे आणि जातात) सामान्य आहे. वेदना नॉनसायकिकल असल्यास, तुमचे डॉक्टर कारण ठरवण्यासाठी स्तनाची तपासणी करतील आणि वेदना कमी करणारी औषधे, डोस कमी करणे किंवा इस्ट्रोजेन असलेली औषधे बंद करणे, उत्तम फिटिंग असलेली ब्रा सुचवणे किंवा आहारातील बदल सुचवणे यासारखे उपचार सुचवतील.

स्तनाची गाठ - तुमचे स्तन पाहून किंवा जाणवून स्तनातील गाठ ओळखता येते. ३० वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या स्त्रियांसाठी, त्यांच्या मासिक पाळीच्या अगदी आधी स्तनात गाठ दिसू शकते आणि मासिक पाळी संपल्यानंतर ती सुटू शकते. तथापि, ढेकूळ कायम राहिल्यास, तुम्हाला ब्रेस्ट अल्ट्रासाऊंड किंवा सुई एस्पिरेशन बायोप्सीसाठी जाण्यास सांगितले जाऊ शकते. 30 वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या स्त्रियांसाठी, निदानात्मक मेमोग्राम आणि अल्ट्रासाऊंड आणि अगदी स्तन बायोप्सी देखील लिहून दिली जाऊ शकते.      

उलटे स्तनाग्र - नैसर्गिकरित्या उलथापालथ होणार्‍या स्तनाग्रांसह जन्मलेल्या स्त्रिया आणि स्तनपान करताना स्तनाग्र उलट्याचा अनुभव घेतलेल्या स्त्रिया यांना काळजीचे कारण नाही. तथापि, जर तुमचे स्तनाग्र नेहमी उलटे पडले असतील आणि अचानक उलटे होऊ लागले, तर त्याच कारणाचे मूल्यांकन करण्यासाठी स्तन तपासणी आणि मेमोग्राम आयोजित करावे लागेल. 

स्तनाग्र स्त्राव - जन्माच्या पहिल्या वर्षी दोन्ही स्तनाग्रांमधून दुधाळ रंगाचा स्त्राव सामान्य आहे. याशिवाय, थोड्या प्रमाणात शारीरिक स्राव (पिवळसर, हिरवा किंवा तपकिरी स्त्राव जो पिळून काढला जातो) देखील चिंतेचे कारण नाही. तथापि, उत्स्फूर्त स्तनाग्र स्त्राव किंवा स्पष्ट किंवा रक्तरंजित स्त्राव बाबतीत; कारणाचे निदान करण्यासाठी मॅमोग्राम, अल्ट्रासाऊंड आणि/किंवा डक्टोग्राम (स्तनाच्या नलिकांची तपासणी) लिहून दिली जाईल.  

स्तनाच्या त्वचेत बदल - त्वचेच्या समस्या जसे की तीळ, गळू, पुरळ किंवा त्वचेच्या संसर्गामुळे खाज सुटणे, स्केलिंग, सूज, लालसरपणा किंवा स्तनाच्या त्वचेवर किंवा त्याच्या जवळ त्वचेचा रंग बदलू शकतो. तथापि, ते काही दिवसांत स्थिरावले नाहीत तर, पुढील तपास चाचण्यांची शिफारस केली जाऊ शकते. स्तनाच्या त्वचेच्या मूल्यांकनामध्ये स्तन तपासणी, मॅमोग्राम आणि कधीकधी त्वचेची बायोप्सी देखील समाविष्ट असते.   

स्तनाचा कर्करोग - स्तनाच्या कर्करोगाच्या सर्वात सामान्य लक्षणांपैकी एक म्हणजे नवीन ढेकूळ किंवा वस्तुमान. कठोर, वेदनारहित वस्तुमान अनियमित कडा असलेले असेल तर कर्करोग होण्याची शक्यता जास्त असते. तथापि, मऊ, कोमल, गोलाकार किंवा वेदनादायक ढेकूळ देखील स्तनाचा कर्करोग असू शकतो. सुजलेल्या लिम्फ नोड्स हे देखील लक्ष देण्यासारखे लक्षण आहे. इतर स्तन विकारांची लक्षणे जसे की सूज, स्तनाच्या त्वचेत बदल, स्तन किंवा स्तनाग्र दुखणे, स्तनाग्र उलटे होणे आणि स्तनाग्र स्त्राव हे देखील स्तनाचा कर्करोग सूचित करू शकतात.  

आम्ही कशी मदत करु शकतो?

आम्ही अपोलो क्लिनिकच्या स्पेशालिटी ब्रेस्ट क्लिनिकमध्ये सतत स्तनाच्या विकारांसाठी प्रतिबंधात्मक तपासणी आणि स्तनांच्या आत्म-तपासणीच्या महत्त्वावर भर देतो. आम्ही प्रौढ महिलांना महिन्यातून किमान एकदा स्तनांची आत्मपरीक्षण करण्यास प्रोत्साहित करतो. नियमित स्व-स्तन तपासणीमुळे स्तनाचा कर्करोग लवकर ओळखण्यास मदत होते.   

अपोलो क्लिनिकमधील आमचे तज्ञ डॉक्टर तुम्हाला तुमचे स्तन कसे दिसतात आणि कसे दिसतात आणि कोणती चिन्हे आणि लक्षणे पहावीत याची माहिती देतील. तुम्हाला काही बदल दिसल्यास हेल्थकेअर प्रोफेशनलला सतर्क करण्यात हे तुम्हाला मदत करेल.

अपोलो सपोर्ट

अपोलो क्लिनिकच्या स्पेशालिटी ब्रेस्ट क्लिनिकमध्ये, आम्ही अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाने सुसज्ज आहोत आणि स्तनांचे विकार आणि स्तनाच्या कर्करोगावरील उपचारांचा व्यापक अनुभव असलेले उच्च विशेषज्ञ डॉक्टर आहेत. आम्ही तुम्हाला तुमच्या सर्व सल्लामसलत, स्क्रीनिंग आणि डायग्नोस्टिक चाचण्या ज्यात एक्स-रे, 2डी 3डी मॅमोग्राम, ब्रेस्ट अल्ट्रासाऊंड, बायोप्सी आणि ब्रेस्ट एमआरआय यासह एकाच छताखाली मिळवण्याची सुविधा देतो. आमचे कुशल तंत्रज्ञ आणि कर्मचारी विशेषत: स्तन विकार असलेल्या रुग्णांना सेवा देण्यासाठी प्रशिक्षित आहेत.