हिपॅटायटीस हा एक गंभीर आजार आहे जो यकृतावर परिणाम करू शकतो आणि एकाच कुटुंबातील 5 वेगवेगळ्या प्रकारच्या विषाणूंमुळे होऊ शकतो. मुलांमध्ये, या रोगाची सुरुवात टाळण्यासाठी लसीकरण 12 महिने ते 23 महिने वयोगटातील दिले जाते. हिपॅटायटीस ए लसीकरण आणि हिपॅटायटीस बी लसीकरण या दोन सर्वात महत्वाच्या लसीकरणांकडे थोडे अधिक तपशीलवार पाहू या:

अ प्रकारची काविळ:

हिपॅटायटीस ए विषाणूची लागण झालेल्या व्यक्तीच्या स्टूलच्या संपर्कातून हिपॅटायटीस ए पसरतो. हे सहसा संक्रमित व्यक्तीने हाताळल्यामुळे दूषित झालेले अन्न किंवा पिण्याचे पाणी खाल्ल्याने होते. हिपॅटायटीसमुळे यकृताची जळजळ, उलट्या आणि कावीळ (त्वचा किंवा डोळे पिवळे होणे) होतात. हिपॅटायटीसमुळे यकृताचा कर्करोग, सिरोसिस किंवा मृत्यू होऊ शकतो.

हिपॅटायटीस ए लस कशी कार्य करते?

हिपॅटायटीस ए बालरोग प्रतिबंधक लस मुलांमध्ये हा आजार टाळण्यासाठी वापरली जाते. लस आपल्या मुलास थोड्या प्रमाणात विषाणूच्या संपर्कात आणून कार्य करते, ज्यामुळे शरीरात रोग प्रतिकारशक्ती विकसित होते. तथापि, हे लक्षात घेतले पाहिजे की ही लस शरीरात आधीच विकसित झालेल्या सक्रिय संसर्गावर उपचार करणार नाही.

आधी सांगितल्याप्रमाणे, 12 महिने ते 23 महिने वयोगटातील सर्व मुलांसाठी आणि हिपॅटायटीस A हा एक सामान्य आजार असलेल्या जगाच्या विशिष्ट भागात प्रवास करणाऱ्या मुलांसाठी आणि प्रौढांसाठी हिपॅटायटीस A सह बालरोग लसीकरणाची शिफारस केली जाते. कोणत्याही लसीप्रमाणे, हिपॅटायटीस ए बालरोग लस प्रत्येक व्यक्तीला रोगापासून संरक्षण देऊ शकत नाही.

हिपॅटायटीस ए लहान मुलांची लस हिपॅटायटीस बी, सी आणि ई किंवा यकृतावर परिणाम करणाऱ्या इतर विषाणूंच्या संसर्गापासून तुमच्या मुलाचे संरक्षण करणार नाही. जर मुलाला आधीच विषाणूची लागण झाली असेल, जरी मुलामध्ये अद्याप कोणतीही लक्षणे दिसत नसली तरीही हे हेपेटायटीस ए पासून मुलाचे संरक्षण करू शकत नाही.

लस कशी दिली जाते?

हिपॅटायटीस ए बालरोग लस 2 शॉट्सच्या मालिकेत दिली जाते. मूल 12 ते 23 महिन्यांचे असताना पहिला शॉट दिला जातो. त्यानंतर बूस्टर शॉट 6 महिन्यांनंतर दिला जातो. तुमच्या मुलाला लसीचे सर्व शिफारस केलेले डोस मिळाल्याची खात्री करा. जर तुमच्या मुलास लसींची संपूर्ण मालिका मिळाली नाही, तर तो किंवा ती या रोगापासून पूर्णपणे संरक्षित होऊ शकत नाही. तुमच्या मुलाला किंवा तिला सर्दी किंवा ताप असेल तरीही त्याला लस मिळू शकते. अधिक गंभीर आजार किंवा कोणत्याही प्रकारच्या संसर्गाच्या बाबतीत, ही लस घेण्यापूर्वी मूल बरे होईपर्यंत प्रतीक्षा करा. जर तुमच्या मुलाला पहिल्या शॉटनंतर जीवघेणा एलर्जीची प्रतिक्रिया असेल तर त्याला बूस्टर लस मिळू नये.

हिपॅटायटीस बी:

हिपॅटायटीस ए प्रमाणेच हिपॅटायटीस बी विषाणूचा यकृतावरही परिणाम होतो. या विषाणूची लागण झालेली मुले देखील व्हायरसचे आजीवन वाहक बनू शकतात आणि त्यांना सिरोसिस (यकृत रोग) किंवा यकृताचा कर्करोग यांसारख्या दीर्घकालीन समस्या निर्माण होऊ शकतात.

लस कशी दिली जाते?

हिपॅटायटीस बी लस (HepB) सहसा तीन इंजेक्शन्सच्या मालिकेत दिली जाते:

• जन्मानंतर लवकरच
• वयाच्या 1-2 महिन्यांत
• वयाच्या 6-18 महिन्यांत

हिपॅटायटीस बी लस कशी कार्य करते?

हिपॅटायटीस बी चे इंजेक्शन सहसा दीर्घकालीन प्रतिकारशक्ती निर्माण करते. हिपॅटायटीस बी मालिका प्राप्त करणार्‍या अर्भकांना केवळ त्यांच्या बालपणातच नव्हे तर त्यांच्या प्रौढ वयातही हिपॅटायटीस बी संसर्गापासून संरक्षित केले पाहिजे.

संसर्गाचा धोका दूर केल्याने यकृताचा सिरोसिस, यकृताचा जुनाट आजार आणि यकृताचा कर्करोग होण्याचा धोकाही कमी होतो. तरुण प्रौढ आणि पौगंडावस्थेतील मुलांनी देखील लस घेतली पाहिजे जर त्यांनी लहान मुले म्हणून घेतली नाही.

लसीकरणानंतर तुमच्या मुलाची काळजी घेणे

या लसी दिल्यानंतर, ज्या ठिकाणी गोळी दिली गेली होती त्या ठिकाणी तुमच्या मुलाला हलका ताप आणि वेदना किंवा लालसरपणा येण्याची शक्यता आहे. तुमच्या मुलाच्या वयानुसार, वेदना आणि ताप यावर अॅसिटामिनोफेन किंवा आयबुप्रोफेनने उपचार केले जाऊ शकतात. अगदी लहान अर्भकांना एकतर औषध देऊ नये, परंतु मोठ्या बाळांना किंवा मुलांसाठी, योग्य औषध आणि डोसबद्दल डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.