बीसीजी लस - विहंगावलोकन:

Bacille Calmette-Guerin (BCG) ही लस प्रामुख्याने क्षयरोग (TB) विरुद्ध वापरली जाते. मुलांसाठी क्षयरोग लसीकरण, हा एक महत्त्वाचा निर्णय आहे जो घेणे आवश्यक आहे, कारण लहान मुले या रोगास विशेषत: असुरक्षित असल्याचे आढळले आहे. टीबीपासून संरक्षण देणारी बीसीजी लस ही आपल्या प्रकारची एकमेव लस आहे आणि सध्या युनिव्हर्सल इम्युनायझेशन प्रोग्राम अंतर्गत लसीकरण वेळापत्रकाचा एक भाग आहे.

भारतासारख्या देशांमध्ये, ज्यात क्षयरोगाचा विस्तृत केस इतिहास आहे, वैद्यकीय व्यवसायी मुलांसाठी BCG लसींची शिफारस करतात, जी जन्माच्या वेळी दिली जावी. अशीही प्रकरणे आहेत जेव्हा लहान मुलांसाठी टीबी लस दिली जाते जेव्हा अर्भक एक वर्षाच्या दरम्यान, 5 वर्षांपर्यंतचे असते.

बीसीजी लस कशी दिली जाते?

 बीसीजी लस ही टीबी होण्याचा धोका जास्त असलेल्या मुलांना दिले जाणारे इंजेक्शन आहे. बीसीजी लस तुमच्या मुलाच्या रोगप्रतिकारक शक्तीला टीबी कारणीभूत असलेल्या जंतूंशी लढण्यास मदत करते आणि त्यांना गंभीर टीबी रोग होण्यापासून थांबवण्यास मदत करते.

क्षयरोग समजून घेणे:

क्षयरोग हा अत्यंत संसर्गजन्य रोग आहे. यामुळे थकवा, खोकला, ताप आणि श्वास लागणे होऊ शकते. क्षयरोगाचा सामान्यतः फुफ्फुसांवर परिणाम होतो, परंतु तो शरीराच्या इतर भागांवर देखील परिणाम करू शकतो, जसे की लिम्फ नोड्स, हाडे, सांधे आणि मूत्रपिंड. क्षयरोगाच्या अत्यंत गंभीर प्रकरणामुळे मेंदुज्वर होऊ शकतो. खोकला, थुंकणे किंवा शिंकणे याद्वारे क्षयरोगाचा प्रसार एका व्यक्तीकडून दुसऱ्या व्यक्तीकडे होतो.

बीसीजी लस माझ्या मुलाचे टीबीपासून संरक्षण कसे करते?

ही लस त्यांच्या रोगप्रतिकारक शक्तीला क्षयरोगास कारणीभूत असलेल्या जंतूंशी लढण्यास मदत करते आणि त्यांना टीबीचा गंभीर आजार होण्यापासून थांबवण्यास मदत करते. ही लस तुमच्या मुलाच्या हाताच्या वरच्या भागात इंजेक्शन म्हणून दिली जाते.

माझ्या मुलासाठी BCG लस घेण्याची सर्वोत्तम वेळ कधी आहे?

तुमच्या मुलाचा जन्म झाल्यानंतर काही दिवसांत आणि सहा महिन्यांपर्यंत लस घेणे चांगले आहे, परंतु त्यांना पाच वर्षांपर्यंत कधीही लस दिली जाऊ शकते. तुमचे मूल सहा महिन्यांपेक्षा मोठे असल्यास, त्यांना टीबी आहे की नाही हे पाहण्यासाठी त्याची चाचणी केली जाईल. या चाचणीच्या निकालांवर अवलंबून, तुमच्या मुलाला बीसीजी लस दिली जाऊ शकते.

लसीकरणानंतर काय होते?

बीसीजी लसीवरील प्रतिक्रिया सामान्य आहेत, परंतु गंभीर दीर्घकालीन गुंतागुंत दुर्मिळ आहेत. बहुतेक मुलांना इंजेक्शन साइटवर घसा होतो. एकदा बरे झाल्यानंतर, घसा एक लहान डाग राहू शकतो. 1 ते 6 आठवड्यांत, जेथे इंजेक्शन दिले गेले होते तेथे एक लहान लाल फोड दिसू शकतो. 6 ते 12 आठवड्यांनंतर, फोड लहान, रडणाऱ्या फोडात बदलू शकतो. असे झाल्यास, हवा आत जाण्यासाठी साइटला कापसाचे किंवा रेशमाचे तलम पारदर्शक कापडाने झाकून टाका. स्टिकिंग प्लास्टर वापरू नका. घसा बरा होण्यासाठी तीन महिने लागू शकतात आणि एक लहान डाग राहू शकतात. हे सामान्य आहे.

लस किती प्रभावी आहे?

बीसीजी लस क्षयरोगास कारणीभूत असलेल्या जंतूंचा संसर्ग रोखू शकत नाही, परंतु ती लहान मुलांना गंभीर क्षयरोग होण्यापासून रोखण्यास मदत करते.